Jak powstaje ilustracja? Szczegółowe omówienie “Lech i orzeł”

Powstawanie ilustracji krok po kroku

Kolejne kroki:

  1. Zapoznanie się z tematem ilustracji
  2. Wyszukiwanie informacji
  3. Zbieranie referencji
  4. Tworzenie szkiców koncepcyjnych (thumbnails)
  5. Szkic ilustracji
  6. Światło i cień
  7. Kolor
  8. Malowanie
  9. Finalne detale

Zapoznanie się z tematem ilustracji

Pracę nad ilustracją do legendy o Lechu i orle zaczynam od zapoznania się z samą legendą. Na wielu stronach internetowych czy w książkach można znaleźć różne jej wersje. Ja wybrałam tę która podobała mi się najbardziej.

Przed wiekami, gdy ziemie między dwiema pięknymi rzekami Wisłą i Odrą pokrywały nieprzebyte bory, w których łatwiej było spotkać tura czy niedźwiedzia niż myśliwego, w poszukiwaniu nowego miejsca osiedlenia przywędrowały tu plemiona słowiańskie. Na ich czele jechali trzej rodzeni bracia: pogodny, płowowłosy Lech, bystry i ruchliwy Czech oraz milczący Rus. Po długiej wędrówce puszcza przerzedziła się i oczom wędrowców ukazała się piękna kraina poprzecinana pagórkami i jeziorami, w których odbijał się błękit nieba. Niezwykły widok zachwycił braci, szczególnie zaś ujął serce Lecha. Na jednym z pagórków bracia dostrzegli ogromny, rozłożysty dąb, a na nim swoje gniazdo zbudował biały orzeł. Ten piękny ptak, na widok zbliżających się ludzi, rozpostarł skrzydła i wzbił się w powietrze. Rus pochwycił za łuk, jednak Lech powstrzymał go, gdyż uznał to za znak, by tu osiąść na stałe i założyć swój gród. Biały orzeł, którego widział na tle zachodzącego purpurą słońca, obrał sobie Lech za godło państwa, zaś gród, który zbudował w tym miejscu, nazwał Gnieznem. I tak na wiele wieków biały orzeł na czerwonym polu łopoczący na chorągwiach prowadził polskich rycerzy, a później żołnierzy do walki o chwałę lub wolność naszej ojczyzny. Pozostał także gród gnieźnieński, w którym jako w pierwszej stolicy Polski zamieszkiwali nasi pierwsi książęta i królowie.

źródło legendy: www.sredniawies.pl/czulnia2/legenda2.htm

Już teraz dowiaduję się, że Lech ma mieć płowe włosy, a sam moment zobaczenia orła przypada na późne popołudnie/zachód słońca. Wiem więc już w jakim klimacie i kolorystyce będzie utrzymana cała praca.

Wyszukiwanie informacji

Skoro legenda nawiązuje do wydarzeń historycznych dobrze, aby było to w niej odzwierciedlone. Poszukałam więc zatem informacji na temat Lecha i okresu w którym mógłby żyć. Zaczynam od wyznaczenia czasu oraz określenia jakie ubrania nosili wtedy ludzie (a przede wszystkim w co mógłby być ubrany sam Lech). Na stronie Wikipedii możemy natrafić na tekst: “Legenda zapisana została pierwszy raz po łacinie w tzw. Kronice polsko-węgierskiej, datowanej przez historyków na rok 1222. Jej treść obejmuje czasy sięgające X wieku; z lat panowania króla węgierskiego Władysława I Świętego. “
Dowiaduję się więc, że jest to okres wczesnego średniowiecza.

Znając przybliżony okres mogę wyszukać w wyszukiwarce internetowej np. “Ubiór polski w X w.” lub “ubiór polski we wczesnym średniowieczu”.

Podsumowuję wyszukane informacje i wypisuję najważniejsze elementy stroju:

  • mężczyźni przewiązywali tuniki w pasie sznurem lub kolorową, wełnianą krajką
  • długi wełniany płaszcz na lewym ramieniu
  • Zapięcia płaszcza – Duże tarczki z dekoracją heraldyczną 
  • lwłosy obcięte na wysokości końca uszu, z krótką grzywką nad czołem
  • kontrastujące ze sobą układy kolorystyczne ubrań (zieleń, czerwień i niebieski)

źródło: https://muzhp.pl/files/upload/edukacja/prezentacja_piastowska_moda.pdf

Szukam również portretów historycznych które obrazują naszą postać.

Zbieranie referencji

Na tym etapie wyszukuję różnego rodzaju materiały które pomogą mi przy tworzeniu ilustracji. Będą to modele, pozy i postacie związane z tą tematyką oraz zdjęcia przedstawiające klimat i kolorystykę.

Jeśli mamy problem ze znalezieniem odpowiadającej nam pozy modela możemy zrobić zdjęcie siebie w danej pozie lub przy konkretnym oświetleniu. Jest to częsty zabieg artystów. Nie bójmy się tego! Dzięki takim zdjęciom będziemy mieli dokładną referencje która pomoże nam w narysowaniu odpowiednich proporcji, anatomii oraz w dokładnym odwzorowaniu padania światła.

Z wszystkich tych plików tworzę tablicę referencji na której będą widoczne inspiracje i pomoce.

Tablicę referencji możemy również stworzyć na Pintereście lub w programie specjalnie do tego stworzonym np. PureRef. Więcej o referencjach znajdziecie we wpisie “JAK UŻYWAĆ REFERENCJI?”.

Tworzenie szkiców koncepcyjnych

W końcu możemy przejść do twórczego etapu działania 😉
Posiłkując się zebranymi referencjami oraz naszym pomysłem i wyobraźnią tworzymy wstępne szybkie szkice koncepcyjne – tzw. thumbnails, aby ustalić kompozycję i pozę Lecha. Ważną rzeczą jest tutaj aby zawrzeć historię sytuacji lub postaci, którą chcemy pokazać. Nie chcę tworzyć ilustracji opisującej wydarzenie, gdy Lech widzi orła na drzewie, bardziej interesuje mnie sama postać Lecha i orła. Dlatego też na pierwszym planie postanowiłam pokazać postać Lecha w dumnej pozie, jako najważniejszy element ilustracji. Na drugim planie lub obok narysuję orła. Będzie on tłem, być może tylko lekko zarysowanym lub majaczącym niewyraźnie z tyłu.

Na 1,2 i 4 miniaturze orzeł miałby tylko majaczyć za postacią, może nawet wchodzić w przezroczystość, natomiast w numerze 3 siedziałby on na ręce Lecha.
Spodobał mi się dynamizm i poza w numerze 2 więc wybrałam właśnie tę miniaturę do bardziej szczegółowego szkicu.

Szkic ilustracji

Po wybraniu miniatury tworzę nowy plik o formacie A3, tło wypełniam szarością i na to przenoszę i powiększam wybrany szkic. Zmniejszam widoczność tej warstwy na ok. 30% i nad nią tworzę nową warstwę o nazwie Lech oraz orzeł – na tych warstwach będę szkicowała. (możemy również zablokować warstwę szkicu z miniatury aby wiedzieć, że na pewno pozostanie nienaruszona).

W tym momencie mam delikatnie widoczną postać i mogę spokojnie na jej podstawie (ale na nowej warstwie, która znajduje się powyżej!) rysować coraz bardziej szczegółowy szkic uwzględniając już proporcje, szczegóły anatomiczne i dokładnie ułożenie np. ręki czy płaszcza. Pamiętam też o korzystaniu z referencji.

Dobrym sposobem na kontrolowanie naszej pracy (przez cały proces jej powstawania) jest odbijanie jej – co jakiś czas – horyzontalnie. Pozwala to spojrzeć na nią z innej strony i poprawić błędy niewidoczne gdy pracujemy tylko w jednym widoku. Starajmy się też oddalać widok aby nie skupiać się na samych szczegółach, ale też na ogólnym widoku i kompozycji (od ogółu do szczegółu).

Tak wygląda skończony wstępny szkic:

Podczas tego procesu postanowiłam, że jeszcze zmodyfikuję orła w tle. Ten bardzo mi się podoba, jest dynamiczny i dodaje ilustracji “epickości” 😉 jednak chciałam spróbować czegoś bardziej nawiązującego do legendy, czyli orła z gniazdem. Aby gniazdo nie wisiało w pustce umieściłam je na gałęzi dębu.

W tym momencie mam dwie wersje szkicu, mogę popracować nad nim dłużej – tworząc finalnie ładny lineart (czyszcząc niepotrzebne linie, dodając więcej detali i elementów). W tej ilustracji uznaję jednak, że resztę elementów dodam już w kolorze, przechodzę więc do kolejnego etapu, czyli ustalam światło, cień i klimat. Możemy oczywiście wybrać jeden szkic i dalej pracować tylko na nim. Ja chciałam zobaczyć jaki efekt będą mieć obie kompozycje w różnym oświetleniu.

Światło

Kolejnym etapem jest ustalenie źródła światła. Tworzę nowe warstwy pod warstwami ze szkicem, po czym wypełniam szarością postać Lecha i orła. Następnie blokuję malowanie poza tą warstwą i nanoszę na nią jasne plamy światła i ciemne tam gdzie znajdzie się cień.

Wcześniej ustaliłam, że klimatem będzie zachód słońca. Myślę, że Lech będzie dobrze prezentował się na jego tle, dlatego rozświetlam środek tylnej warstwy. Dodatkowo chcę oświetlić samą postać aby była lepiej widoczna. W jednej wersji dodaje więc światło padające z boku oraz w wersji drugiej – bardziej dramatycznej – padające z góry.

W tym miejscu widzę już, że szkic z orłem w gnieździe się nie sprawdzi.

Czas na kolor!

Po wybraniu szkicu czas ustalić kolory.
Tworzę warstwę powyżej poprzednich, ustawiam jej właściwości na Multiply (PL: Pomnóż) i nakładam kolory podstawowe. Będą to tak zwane kolory lokalne czyli naturalne kolory obiektu w zwykłym dziennym świetle, nienaruszone przez bliskość innych obiektów czy światła.

Więcej o teorii koloru znajdziecie we wpisie KOLOR .

Użyłam również rozświetlenia miejscowego aby rozświetlić jedną płaszczyznę ilustracji, w tym wypadku prawą stronę postaci: stworzyłam nową warstwę, ustawiłam jej tryb na Overlay (PL: Nakładka) i używając bardzo miękkiego pędzla delikatnie pomalowałam to miejsce. Światło okazało się jednak za mocne dlatego zmniejszyłam widoczność warstwy na 80%.

W tym momencie nie skupiam się na szczegółach, ustalam ogólne kolory poszczególnych co większych elementów. Na tym etapie okreś;lam również, że cienie będą miały zimną barwę, a światła ciepłą.

Gdy mamy już ustalone wstępne kolory czas na malowanie :).

Malowanie

Utworzyłam nową warstwę na samej górze, zostawiając jej tryb Normalny i zaczynam od wyklarowania postaci Lecha. Używam moich referencji np. jako pomocy przy ustalania światła na twarzy, czy ułożenia płaszcza. Kolory i większość odcieni których używam już znajdują się na ilustracji używam więc narzędzia do wybierania kolorów (color picker), lub modyfikuję go w palecie gdy potrzebuję innego odcienia.

Pamiętam o tym, że jeśli pracuję na przybliżonej części obrazu co jakiś czas oddalam pracę, aby zobaczyć jak nowo namalowany element komponuje się z całością. Upewniam się czy kolory nie są za bardzo odstające od naszej palety, czy wartości światła się zgadzają itp.

Malując techniką cyfrową mamy do dyspozycji mnóstwo opcji ułatwiających pracę. Możemy na przykład zmienić kolor całej ilustracji zmieniając równocześnie jej klimat. W każdy momencie możemy użyć opcji np. levels (PL: Poziomy) lub color balance (PL: balans kolorów) dla zmiany natężenia światła czy nasycenia danego koloru. Ja w międzyczasie zmieniłam kolor tuniki Lecha na niebieski i nie wiem czy nie ulegnie on jeszcze modyfikacji 😉

Do tego momentu pracuję jednym z moich ulubionych pędzli – zwykłym okrągłym z rozmytymi krawędziami, aby jednak nadać pracy więcej tekstury przechodzę do pędzla bardziej kredowego/ołówkowego. Doda to również realizmu do skóry, ponieważ skóra ludzka nigdy nie jest gładka, ma pory i nierówności.

Więcej o pędzlach we wpisie “Pędzle cyfrowe”.

Podczas pracy cały czas dodaję coraz więcej szczegółów jak elementy stroju i ornamenty.

Podczas pracy zwracam też uwagę na światło odbite, np. czerwona poświata na szyi i dolnej lewej części postaci – jest to odbicie światła od płaszcza. Czerwień ta zaznacza się również na dole tuniki oraz pochwie miecza.

Więcej na temat światła, we wpisie “Światło”.

Pod koniec tego etapu utworzyłam nową warstwę, zmieniłam jej tryb na Overlay (PL: Nakładka) czym lekko podbiłam kolory, delikatnie malując miękkim pędzlem po twarzy, koronie i tunice.

Malując twarz, pamiętajmy też o tym, że gałki oczne nie są nigdy w 100% białe. W tej ilustracji są wręcz brązowe. Nawet jeśli będziemy malować twarz w tematyce fantasy z oczami bez źrenic, sama biel gałek zawsze będzie “brudna”. Pamiętajmy, że gałka oczna jest ukrwioną i unerwioną kulą co już daje nam jej ciemniejszy odcień, dodatkowo oddziałowe na nią cień i kolor twarzy dookoła.

W następnej kolejności zajmuję się orłem. Malując go korzystam ze zdjęć prawdziwych ptaków tego gatunku. Na początku zarysowuję ogólne umiejscowienie piór, następnie dodaję coraz więcej szczegółów. Na kolejnej warstwie Overlay (PL: Nakładka) dodaję na środku światło tak, aby wydobyć głowę Lecha na pierwszy plan.

Dalej pracuję nad kolejnymi detalami. Co większe i bardziej widoczne pióra maluję osobno i bardziej szczegółowo, jednak te które są bardzo skupione, niewidoczne lub małe, zostawiam jako plamy tylko z zaznaczonymi liniami/kreskami.

Na koniec dodaje również na nowej warstwie z trybem Vivid Light (PL: Światło jaskrawe) delikatne kolory zachodzącego słońca. Używam do tego bardzo miękkiego pędzla którym nakładam dużymi plamami kolory z tła.

Finalne detale

Gdy uznamy, że nasza praca jest już praktycznie gotowa, ale nadal czegoś jej brakuje (tylko nie ręki, czy głowy główne postaci ;)) czas na “ostatnie pociągnięcia pędzlem” i podbicie klimatu. Jest to mój ulubiony etap 🙂

Jaśniejszymi kolorami dodaję rozbłyski światła na twarzy i ubraniu, dodaję pojedyncze włosy i linię światła na brzegu postaci Lecha. Następnie używając funkcji Color Lookup szukam odpowiedniego koloru, który nada jeszcze więcej klimatu zachodzącego słońca. Na warstwę nieba i orła idealnie sprawdził się tutaj Edgy Amber. Jako, że jest bardzo mocno pomarańczowy, zmniejszam jego przezroczystość do 50%, po czym używając maski na tej warstwie usunęłam ten kolor ze środka pracy, zostawiając (mniej więcej) pomarańczową otoczkę dookoła. Ten sam Color Lookup zastosowałam do samej postaci Lecha, a na całą pracę nałożyłam Late Sunset.

Używam też funkcji Levels (PL: Poziomy) aby dodać ciut więcej cieni i światła do całej pracy. Na tym kończę pracę

Mam nadzieję, że ten tutorial pomoże Wam w pracy nas Waszą własną ilustracją lub zainspiruje Was do tworzenia swoich własnych prac 🙂

Gotowa ilustracja Lech i orzeł

Jeśli chcielibyście zrelaksować się przy kolorowaniu gotowego Lecha, zapraszam do pobrania pliku tej ilustracji jako kolorowanki do wydruku w formacie A4.

Inne tematy:

Ilustracja

Kolorowanka “Czarna Dama”

Jeśli masz ochotę na mały relaks z kolorowanką albo chcesz pokolorować Czarną Damę na swój sposób, zapraszam do pobrania pliku z kolorowanką “Czarnej Damy”. Możesz

Więcej »

Projekt Postacie z polskich legend

Zrealizowano w ramach programu stypendialnego Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego – Kultura w sieci